Enjoy life

Munitie

Vandaag is is er weer eens een nucleaire top waaraan 50 regeringsleiders deelnemen. Het gastland zegt een Noord-Koreaanse raket neer te halen, China knijpt volgens Amerika een oogje dicht als het aankomt op dreiging vanuit Pyongyang, Barack Obama wil minder Russische kernwapens en in Nederland... hebben we Petten... . Mischien wordt het weer eens tijd dat we 'Ban de Bom' gaan afstoffen!? Het 'Ban de Bom' symbool werd in 1957 ontworpen voor de eerste Aldermaston mars tegen atoomwapens. De ontwerper, Gerald Holtom, herinnert zich: "Ik tekende mijzelf - als wanhopige enkeling - met de handen, palmen naar buiten en naar beneden uitgestrekt op de manier van Goya's boer voor het vuurpeloton. Ik bracht de tekening terug tot lijnen en trok er een cirkel omheen. Het leek eerst belachelijk, zo'n klein dingetje...". Het symbool heeft de semafoor signalen voor de letters N en D in zich. Deze staan voor Nuclear Disarmament, atoomontwapening. Holtom realiseerde zich dat het teken op z'n kop de levensboom kon voorstellen, een symbool van hoop en herrijzenis en ook het semafoorsignaal voor de letter U van unilateral (eenzijdig). We zijn inmiddels 55 jaar verder en het het teken dat zich over de hele wereld als een symbool van vrede en ontwapening verspreide, kan wel weer wat extra 'munitie' gebruiken... .

The Mind is a Muscle

Gisteren vond er wel een hele speciale boekpresentatie plaats in Pakhuis de Zwijger te Amsterdam. Niet alleen bijzonder (voor mij dan) omdat ik de hoofdpersoon, Huub ken. Maar ook omdat ik weet dat wat hij (be)denkt, bijzonder en vooral anders is en een lekker creatief persoon is om mee samen te werken. Bij Huub is geconstateerd dat hij leid aan de spierziekte ALS. Toen hij dit hoorde besloot hij direct om het ziekteproces en de ingreep daarvan op het leven van zijn gezin in beeld vast te leggen. Tegelijk vroeg hij 26 bekende collega’s om hem te fotograferen en daarmee hun visie te geven op wat er met hem, zijn leven en zijn gezin gebeurt. Het resultaat is een adembenemend dubbelproject, The Mind is a Muscle, bestaande uit het intieme fotodagboek van het ziekteverloop, vastgelegd door Huub, zijn vrouw Marije en hun zoon. Dit unieke, indringende en aangrijpende project is nu uitgewerkt in een fotoboek en tentoonstelling, samengesteld door Erik Kessels en Anthon Beeke. Het dagboek vind je op http://www.huubvanderput.com/. De tentoonstelling is te bewonderen tot en met 6 april 2012 in Fotogalerie In de Gewelven, Kunstkasteel te Woerden en het boek is vanaf heden te koop bij Home of art books. Mijn exemplaar heb ik net online afgerekend maare ... zonder 'handtekening' nu, omdat ik gisteren helaas niet bij de boekpresentatie kon zijn. Huub, die hou ik dus nog tegoed van je... .

Een mondvol over mensen, winst en aarde

De laatste tijd heb ik wel heel veel het woord duurzaamheid in mijn mond gehad. Maar wat verstaan we eigenlijk onder duurzaamheid? Duurzaamheid is door de jaren heen mijns inziens een containerbegrip geworden. Alles wat te maken heeft met maatschappelijk verantwoord leven, milieu, ecologie en toekomstgericht denken wordt tegenwoordig onder duurzaamheid gegooit. Veelal wordt de term duurzaamheid omschreven aan de hand van een theorie: de drie P’s. People (mensen), Profit (winst) en Planet (aarde). Naast het feit dat we geld willen verdienen en van de welvaart willen genieten is het ook onze taak om goed voor de mensen en het milieu te zorgen. Immers, als we dit verzaken is de toekomst van de mensheid in het geding. Wij hebben nu een verantwoordelijkheid voor de toekomstige generaties. Wanneer wij bijvoorbeeld alle fossile brandstoffen verbruiken, zal de volgende generatie met een enorm probleem zitten. Dit geldt ook voor vraagstukken als opwarming van de aarde, CO2-uitstoot en voedselproblematiek. Wat houdt de term duurzaamheid precies in? De volgende definitie is geformuleerd door de World Commission on environment and Development van de Verenigde Naties in het rapport “Our Common future”: “Duurzame ontwikkeling is de ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van de toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen”. Kortom, duurzaam kijkt naar de huidige behoefte die de mensen op de aarde hebben en hoe dit in de toekomst ontwikkeld kan worden zonder dat de mensen, het milieu of de economie in gevaar komen. Ter toelichting nog deze passage van de website van het ministerie van VROM: "Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die voorziet in de behoefte van de huidige generatie zonder daarmee voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. De term is actueel geworden na de conferentie voor milieu en ontwikkeling van de Verenigde Naties in 1992 in Rio de Janeiro.De lidstaten hebben daar afgesproken te streven naar duurzame ontwikkeling. De Nederlandse plannen en acties voor duurzame ontwikkeling staan in het "Actieprogramma voor duurzame ontwikkeling". Het bestaat uit twee delen: een internationale en nationale strategie. Volgens plan moet Nederland binnen 30 jaar zijn overgestapt naar een duurzame samenleving. Daarvoor zijn ingrijpende (inter)nationale maatschappelijke veranderingen nodig. Ook de bijdrage van burgers hierbij is van groot belang". Zo dit is dan de theorie, een mondvol. De praktijk dat is een heel ander verhaal!!

Green school

Een van de prachtigste uitspraken van de laatste tijd, die ik las, is van de schooldirecteur van de Green School in Bali: "if you go to a school that looks like a box, you will only be able to think within the box". Op de Green School in Bali wordt een nieuwe generatie opgeleid: bewust van de omgeving om zich heen en van zichzelf. Kinderen die zich verantwoordelijk voelen voor de wereld en voor wat ze daarvan gebruiken. Niet alleen het het schoolprogramma is er anders, dan op een gewone school (naast vakken als wiskunde, natuurkunde en engels krijgen ze ook  les in kunst, muziek, drama, yoga en permacultuur). Ook het gebouw. Nu zie ik je denken, niet ieder kind hoeft toch opgeleid te worden tot greenpeace-activist? Maar de zorg voor deze planeet speelt in elke ervaring van een mens wel mee. Een kind dat iets van zich zelf leert verzorgen, zal later beter nadenken om zomaar een stuk groen land op te offeren. En dat is toch wat wij, ik in iedergeval ik probeer mee te geven aan mijn zoontje van 7. Niet dé oplossing in te lepelen, als die al zou bestaan, wel om hem zelf bewust eigen keuzes te laten vormen.

Kunst is belangrijk voor de hersenen

“Kunst is belangrijk voor de hersenen. Kunst is spel, en spel is de motor voor de ontwikkeling van hersenen. Wie speelt, houdt zijn hersenen lenig. Wie speelt, blijft jong van geest.” Een prachtige citaat van wetenschapsjournalist Mark Mieras. En omdat ik sterk geloof dat een goede cultuureducatie een grote bijdrage levert aan het leervermogen van leerlingen. Want kunst leert je immers op een andere manier kijken en begrijpen.  Gelooft ik daarom dat kunsteducatie ingezet kan worden voor het leren over meer onderwerpen dan alleen de kunsten. Kunst gaat immers bijna nooit over kunst, maar het biedt ons een venster op de wereld om ons heen. Dat is wat wij ook met het kunst-doeboek creatieve munitie willen kunstprojecten aanreiken die kinderen aanzetten tot nadenken, actie laten ondernemen om zo weer volwassen na te laten denken over de wereld waarin we leven. Bovenstaand filmpje wil ik jullie dan ook niet onthouden. Mark Mieras legt hier uit waarom kunsteducatie broodnodig is voor het kinderbrein. Kunst is een essentieel spel om te overleven in onze huidige maatschappij, en daarom is het belangrijk dat wij kunstonderwijs serieus nemen. 

 

Landkaarten

Ik ben dol op (land)kaarten, plattegronden en atlassen (bijvoorbeeld de De Grote Atlas van de Belevingswereld). Een (land)kaart is boeiend en kan je nieuwe dingen laten ontdekken, je horizon verbreden. Zo kan je bepalen waar je bent en de omgeving daar omheen verkennen. Of je kan van oost naar west of van noord naar zuid, of visaversa, kriskras of recht door het midden reizen. Je kan je vaste route(s) nemen, rechtstreek, van A naar B of met een omweg. Je kunt kijken naar wat je op je weg tegen komt, of je zoekt (on)bewust nieuwe paden om te bewandelen en op avontuur te gaan. En natuurlijk kan je altijd weer omkeren en thuiskomen. Met de komst van de 'TomTom' zijn we mijns inziens dat gevoel van opweg gaan, de veilige haven verlaten, andere wegen kiezen, nieuwe plekken ontdekken en avonturen meemaken een beetje (mischien zelfs wel een beetje veel) verloren. We kiezen nu massaal voor de veilige en vooral snelste weg. We zien, denken en voelen er niets meer mee bij, we volgen de voor ons uitgekozen route...en slaan al af over 10 meter... . Maar gelukkig kreeg ik recent in handen: De zachte atlas van Nederland. Beeldend kunstenaar/kijker/journalist Jan Rothuizen noteerde wat hij zag, dacht en voelde en tekent dit letter op in dit avontuurlijk en onuitputtelijke boek waar je heerlijk mee kunt dwalen en afdwalen.

Merry Christmas

Haha, vandaag mijn leukste XMAX kaart, via de digitale weg, binnen gekregen. Confetti, bedankt! 

Cultural Creatives: The (R)evolution

 

Wie mijn blog al wat langer volgt (jij niet? helemaal niet erg hoor, kan gewoon vanaf nu), weet dat wij bezig zijn met een boekproject genaamd creatieve munitie. Creatieve munitie is een eigenzinnig en inspirerend kunst-doe-boek met dertig heel verschillende creatieve projecten/ideeën van Nederlandse kunstenaars voor kinderen in de lagere schoolleeftijd. Met als doel: samen de wereld een (beetje) eerlijker te maken. Het boekidee is onder andere gevoed op dat de groep mensen die zich bewust is van het feit dat deze tijd om een nieuwe kijk op dingen vraagt en actie onderneemt, steeds groter word. Ik volg dan ook met grote belangstelling initiatieven als transistion towns (zie mijn post gisteren) en 'bewegingen' van andere Cultural Creatives. Cultural Creatives: oorspronkelijk een (marketing) term, staat voor burgers die zich zorgen maken over de ecologie van de planeet en daarom hun leven duurzaam inrichten. Ze hebben een hekel aan massaproductie, ongelijkheid en de eenzijdige nadruk op succes. In Nederland schommelt de grootte rond 1,7 miljoen mensen (bron: MarketResponse derde kwartaal 2011). De onafhankelijke Hongaarse filmer Frigyes Fogel maakte een imposante film over de wereldwijd groeiende beweging van deze Cultural Creatives: The (R)evolution. Frigyes Fogel trok door Europa en de VS en sprak met enkele tientallen van deze Cultural Creatives: de nieuwe generatie doen-denkers, die hun dromen en idealen over een ander soort samenleving nu al concreet in praktijk brengen. Over hen maakte hij de imposante film ‘The (R)evolution’. Door de film loopt een rode draad, die begint rond 1970 (rapport van de Club van Rome), met als belangrijke keerpunten de Battle of Seattle (1999) en de doorbraak van internet. Sindsdien zijn wereldwijd mensen in beweging gekomen - en met elkaar verbonden - op tal van terreinen: milieu, vrede, internationale solidariteit, mensenrechten, een andere economie, holistische spiritualiteit, duurzaam bouwen, gemeenschappelijk wonen… Er is niet één startpunt of dominant thema; begin ergens en je komt vanzelf allerlei andere thema’s en ontwikkelingen tegen. Alles is met elkaar verweven. En de mensen? Frigyes Fogel: "ze zijn allemaal hier, tussen en om ons heen: 80 miljoen Cultural Creatives in de Verenigde Staten en 120 miljoen in Europa, allemaal met een vergelijkbare mentaliteit - de burgers van een nieuwe wereld. Hun boodschap: 'de tijd is rijp om het vormgeven van het sociale leven in onze eigen handen te nemen’". Zowel denkers als doeners komen in The (R)evolution in beeld en aan het woord: schrijvers, wetenschappers, universitair docenten, filosofen, activisten tegen de oorlog in Vietnam en tegen de WTO, en aanpakkers in de biologische landbouw, antroposofisch onderwijs, ethisch verantwoord ondernemen en bankieren, holistische gezondheidszorg, organische architectuur, bewoners van ecodorpen en betrokkenen bij Transition Towns. Onder de vele geïnterviewden zijn o.a. Paul H. Ray. Ervin László, Susan George, Rob Hopkins, Martin Ping en Peter Merry. Bij het maken van de film moest de ‘Occupy’-beweging nog geboren worden, maar The (R)evolution bevat de kiemen van deze onvermijdelijke uitbarsting van verzet. Iedereen die meer over beweegredenen en 'eisen' van Occupy wil begrijpen, zou deze film ook moeten bekijken. Het moet allemaal anders, het kán allemaal anders, en er gebeurt ook al heel veel 'anders'. Natuurlijk biedt deze film geen eenduidig antwoord, simpelweg omdat er niet één antwoord is. Wel geeft de film een breed overzicht van visies, analyses en concrete initiatieven die in hun onderlinge samenhang een wereld van verschil zullen gaan maken. De Cultural Creatives zetten hun inzichten, idealen en verlangens om in concrete daden, ieder binnen zijn of haar mogelijkheden. De stille revolutie is al lang gaande! De film is Engelstalig, duurt 75 minuten en is alleen via de website te bekijken en bijna gratis, namelijk, tegen het bedrag van (minimaal) een dollar, zie www.culturalcreatives.cc. Deze tijd vraagt echt om een andere kijk op dingen en wij, de huidige en toekomstige 'makers' van creatieve munitie, hopen dat hun idealen concreet tot uiting komen in het kunst-en doeboek creatieve munitie om zo samen de wereld een (beetje)eerlijker te maken... (wordt vervolgd).

Transition towns

Rob Hopkins is de grondlegger van een beweging die snel om zich heen grijpt. Er hebben zich wereldwijd al 900 dorpen en steden bijeengesloten (en ja ook in Nederland!). Die beweging heet transition towns of te wel dorpen in omwenteling. Hij wil dat de 'lokalen' weer greep krijgen op hun voedselproductie en energieverbruik. Het project is begonnen vanuit milieuoogpunt, maar het is eigenlijk veel groter. Het raakt de kern van het mens-zijn. Mensen willen zich verbinden. Het is veel meer een sociaal-culturele beweging. Toen ik hier overlas werd ik steeds enthousiaster, want de kern is: je kunt zelf iets doen, DIY (do it yourself), de controle terug nemen. Niet alleen, want dat zet te weinig zode aan de dijk. En niet wachten op de overheid of bedrijfsleven (niet alleen te weinig, maar ook zeker te laat!). Nee, doe een beroep op de gezamenlijk ervaring, je eigen creativiteit, wijsheid en kracht van de mensen. Om in je eigen huis, buurt en bedrijf te beginnen met de omschakeling naar een duurzaam, sociaal, veilig en gezond leven. Prachtig Geëngageerde optimise, toch!? Dus weg met het cynisme en ga voor het idealisme!! Meer weten, geïnteresseerd? Het Handboek Transitie, het basisboek Transition Town en het Transition Companion met ingrediënten en trainingspel, kan je allemaal bestellen bij de omslag (is een werkplaats voor duurzame ontwikkeling. Brengt mensen bijeen rond de thema's milieu, vrede, werk, cultuur, economie en solidariteit. Met acties, bijeenkomsten, publicaties en doe-activiteiten werkt de Omslag aan een duurzame, kleurrijke samenleving. Ook interessant om dus even een kijkje te nemen).

kunst en cultuur “niets”

Bijna zes op de tien Nederlanders is het met het kabinet eens: kunstenaars en kunstinstellingen moeten zich meer richten op het publiek en de markt. Dat schrijft het NRC handelsblad, de 'eindconclusie'? uit de enquête die deze krant liet uitvoeren door onderzoeksbureau Intomarkt GfK. Uit de enquête, waaraan 500 Nederlanders meededen, blijkt dat er meer voor- dan tegenstanders zijn van de bezuinigingen op kunst en cultuur. In het onderzoek is ook gevraagd naar de eigen cultuurconsumptie. De meeste mensen gaven aan de laatste drie maanden een of meer cultuuruitingen te hebben bezocht. Ruim een derde bezocht geen cultuuruiting (definitie?). Maar de meest interesante uitkomst vond ik, dat er gevraagd werd wat kunst en cultuur voor de ondervraagde betekent, en daarbij zei bijna 40 procent “vermaak”, 20 procent “erfgoed”, een minderheid vindt kunst en cultuur maar een “bron van hoger inzicht in mens en emoties” of “spiegel van de samenleving”. En het meest opvallende, dat voor bijna 12 procent van de ondervraagde kunst en cultuur “niets” betekent.

Als ik dit zo lees, heeft het Nederlandse volk dus de regering gekregen die het verdient. "Kunst en cultuur zijn vermaak”. Joop van de Ende zit dus goed, attractieparken investeren zou ik zeggen en ook boer zoekt vrouw moet de publieke omroep nog jaren op TV brengen... Lekker ontwikkeld volk in Nederland... Mag ik dus concluderen dat we leven in geestelijke armoede, in een cultuurarm land? Of heeft het gewoon te maken met 'smaak', binnen welke smaak/stijl groep je valt? Want cultuur volgens van Dale is het geheel van geestelijke verworvenheden ve land, volk enz.; beschaving: eetcultuur, wooncultuur. In brede zin wordt het woord cultuur dus gebruikt voor alles wat door de samenleving wordt voortgebracht. Dan betekent mischien cultuur toch wel "iets", alleen dan voor maar voor mij "niets" meer...